Auto kleien: wanneer de lak het vóór de winter nodig heeft

De lak is net gewassen en glimt, maar als je eroverheen strijkt, voelt de motorkap aan als fijn schuurpapier. Op de kofferbakklep zitten piepkleine oranje puntjes die bij geen enkele wasbeurt loskomen. Juist nu, vlak voor de winter, is het de vraag: moet de lak gekleid worden voordat de sealant erop gaat voor de koude maanden? Vanmiddag komt er regen aan en tot het weekend blijft het wisselvallig. Vanaf maandag laat de verwachting heldere, droge dagen zien. Dat is je venster voor deze stap.

Auto kleien loont vóór de winter altijd als de gewassen lak ruw aanvoelt. Dan zitten er vliegroest, industriestof, boomhars of teer vast op het oppervlak. Haal je die er vóór het versiegelen niet af, dan sluit je ze in onder de bescherming, en in de winter komt het strooizout er nog bij.

---

Vliegroest, industriestof en boomhars maken de lak in de herfst ruw

Lak wordt in de zomer en herfst niet alleen vuil. Er hopen zich ook afzettingen op die vast op het oppervlak hechten en met shampoo en spons niet loskomen.

De belangrijkste groep zijn fijne metaaldeeltjes. Die komen van remstof, van spoorlijnen, uit de industrie en van bouwplaatsen waar met de slijptol wordt gewerkt. Ze landen als industriestof op de lak, zetten zich vast in de blanke laklaag en gaan oxideren. Dan zie je ze als kleine oranje of bruine puntjes, vooral op lichte lakken, op de achterklep en op de zijkanten achter de wielen. Dat is vliegroest. Op donkere lakken zoals zwart zie je het nauwelijks, maar je voelt het wel.

Daar komen nog boomhars van esdoorns en linden bij, teerspatten van vers opgelapte wegen, ingebrande insectenresten uit de nazomer en overspray als er in de buurt is gespoten. Elk van die afzettingen steekt een klein stukje uit het oppervlak. Daarom voelt de lak ruw aan, ook al ziet hij er schoon uit.

De herfst maakt het erger. 's Ochtends ligt er dauw op de auto, de luchtvochtigheid zat vanochtend boven de 90 procent, en vochtige lucht versnelt de oxidatie van de ijzerdeeltjes. Wat in juli nog een grijs korreltje op de lak was, is in oktober vaak al een roestpuntje. Vanaf november gaat er strooizout op de weg, en zout plus vocht laat die puntjes verder groeien.

Houd je verwachting wel realistisch: een clay bar haalt weg wat óp de lak zit. Krassen, swirls uit de wasstraat en watervlekken die zich al in de blanke lak hebben ingebeten, krijg je er niet mee weg. Dat zit allemaal in de lak en niet erop. Daarvoor heb je een polish nodig.

Versiegel je over vliegroest heen, dan sluit je het in voor de winter

Veel mensen versiegelen hun auto in de herfst, zodat hij goed beschermd door zout en smurrie komt. Dat klopt, maar alleen op een oppervlak dat echt schoon is.

Een sealant legt zich als dunne laag over alles wat op de lak ligt. Zitten daar nog metaaldeeltjes, hars of teerresten, dan versiegel je die gewoon mee. Op die plekken hecht de bescherming slechter, het oppervlak blijft ruw en vuil vindt op de kleine verhogingen meteen weer houvast. De wasbeurten in de winter worden lastiger, en onder de laag werkt de vliegroest door.

Daarom is er een vaste volgorde, die Koch-Chemie ook in het datablad van de clay bar aanhoudt: eerst grondig wassen en chemisch voorreinigen, dan kleien, daarna zo nodig polijsten en als laatste versiegelen. De clay bar zit dus tussen wassen en polijsten in. Hij maakt de lak klaar voor alles wat daarna komt.

Daar volgt een tweede waarheid uit die vaak vergeten wordt. Kleien haalt een bestaande wax- of sealantlaag grotendeels mee weg. Als je kleit, moet je dus opnieuw versiegelen. Kleien zonder bescherming erna laat de lak onbeschermder achter dan ervoor, zeker vlak voor de winter.

Bij een intacte keramische coating ligt dat anders. Zolang het water er mooi af parelt en de lak glad is, blijft de clay bar in de kast. Kleien heeft daar pas zin als de coating toch al vernieuwd moet worden.

Meer over de chemische kant lees je in het artikel Vliegroest op de auto: chemisch loskrijgen in plaats van schuren.

Auto kleien in vier stappen: checken, vliegroest oplossen, kleien, versiegelen

Of je lak een clay bar nodig heeft, bepaal je met een simpele test. Daarna volgt een werkwijze die je op een droge herfstdag prima rond krijgt.

Stap 1, de voeltest. Was de auto grondig en laat hem drogen. Steek dan je hand in een dun plastic zakje, zoals je dat bij fruit krijgt, en strijk vlak en zonder druk over de motorkap, het dak en de achterklep. Het plastic versterkt het gevoel in je vingertoppen. Elke oneffenheid die je voelt, is een afzetting op de lak. Voelt het oppervlak zo glad als glas, dan heb je geen clay bar nodig. Voelt het zanderig, dan is kleien de volgende stap.

Stap 2, vliegroest chemisch oplossen. Voordat de clay bar op de lak gaat, haalt een vliegroestverwijderaar al een groot deel van de ijzerdeeltjes eruit. Je spuit hem op de schone, koele lak, laat hem inwerken en ziet hem bij de roestpuntjes paars uitlopen. Dat is de reactie met het ijzer. Daarna spoel je alles grondig af met water. Dat afspoelen is belangrijk, want resten van de vliegroestverwijderaar tasten de clay bar aan. Teervlekken lost de vliegroestverwijderaar niet op, daar heb je een aparte tar remover voor.

Stap 3, kleien. Pak ongeveer een kwart van het blok en kneed het in je hand tot een plat schijfje, ongeveer zo groot als je handpalm. Werk in vakken van ongeveer 50 bij 50 centimeter. Spuit elk vak royaal in met glijmiddel, leg de clay bar plat neer en beweeg hem zonder druk, hooguit met lichte druk, in rechte banen over de lak. Eerst in de lengte, dan in de breedte, nooit in cirkels. In het begin hoor en voel je een licht schurend geluid. Glijdt de clay geruisloos, dan is het vak klaar. Daarna veeg je de glijmiddelresten weg met een zachte microvezeldoek en check je de plek nog een keer met het zakje.

Kijk tussendoor naar de onderkant van de clay bar. Daar zie je grijze en bruine puntjes: het vuil dat hij heeft opgepikt. Is één kant vol, dan vouw je de clay dubbel en kneed je het vuil naar binnen, tot er weer een schoon vlak bovenop ligt. Zit de clay helemaal vol, dan pak je een nieuw stuk.

Glas mag je net zo goed kleien. Matte lak en gewrapte vlakken klei je daarentegen niet. Daar zou de clay bar de structuur gladstrijken en glanzende plekken achterlaten.

Stap 4, versiegelen. Na het kleien is de lak kaal en onbeschermd. Zie je swirls, dan polijst je nu. Zonder polish ga je direct door naar versiegelen. Een natversiegeling breng je het makkelijkst aan na een laatste wasbeurt: op de natte auto spuiten, kort laten inwerken, afspoelen en drogen. Zo gaat de lak glad en beschermd de winter in.

Vier producten om te kleien vóór de winter

Voor de route van voeltest, vliegroest en clay bar tot bescherming heb je vier dingen nodig, en ze passen alle vier chemisch bij elkaar.

De Koch-Chemie Reinigungsknete "Rkb" Mild "Blau" Clay Bar 200 g is de clay bar voor gewone herfstlak. Hij is mild afgesteld, geschikt voor lak en glas en wordt volgens de fabrikant vóór het polijsten gebruikt. De massa laat zich in je hand zacht kneden en glijdt met glijmiddel zonder druk over het oppervlak. Een klant schrijft in zijn review hoeveel resten er na het wassen nog op zijn lak zaten. Na gebruik bewaar je de clay licht vochtig in zijn doosje, zodat hij niet uitdroogt.

De Koch-Chemie Clay Spray "Cls" Clay Lube voor Reinigingsklei 500 ml is het bijpassende glijmiddel. Hij legt een film tussen clay en lak, zodat de clay glijdt en niet schuurt. Spuit liever te veel dan te weinig. Zodra de clay ergens blijft haken of piept, heb je meer glijmiddel nodig. De resten veeg je weg met een droge microvezeldoek.

De Koch-Chemie Reactive Rust Remover "Rrr" vliegroestverwijderaar 500 ml neemt stap 2 voor zijn rekening. Hij is pH-neutraal, lost ijzerdeeltjes op lak en velgen op en laat de reactie zien door de paarse verkleuring. Zo zie je meteen waar de vliegroest zit. Na de inwerktijd spoel je grondig af, pas dan komt de clay bar. Meer middelen vind je onder Vliegroestverwijderaar.

De Koch-Chemie Hydro Foam Sealant "S0.03" natversiegeling-concentraat 1000 ml / 1 liter sluit de rit af. Je verdunt het concentraat volgens de fabrikant tussen 1:50 en 1:150, brengt het met een foam sprayer of pompverstuiver aan op de natte auto, laat het kort inwerken, spoelt af en droogt. Die stap kost maar een paar minuten en past daardoor goed aan het eind van een lange kleidag.

Zitten er heel hardnekkige afzettingen op een oudere lak, dan is er de Koch-Chemie Reinigingsklei "Rkr" Abrasief "Rood" Clay Bar 200 g. Die is een stuk agressiever, maar niet geschikt voor nieuwe lak en laat sporen achter die je daarna weg moet polijsten. Voor gewone herfstlak volstaat de blauwe clay. Welke clay wanneer past, lees je in het artikel Reinigingsklei voor de auto: mild of abrasief en waarom het glijmiddel over swirls beslist. Alle varianten vind je onder Reinigingsklei.

Detailing1-Insight: Een klant wilde zijn lak met wasstraatswirls machinaal polijsten met een excentrische polijstmachine en daarna een langdurige sealant aanbrengen. Hij vroeg ons per mail of kleien vooraf echt nodig is. Ons antwoord: ja, als de voeltest ruw uitvalt. Alles wat nog op de lak zit, komt anders onder het polijstpad terecht en wordt over het hele vlak meegesleept. Dan polijst je krassen weg en werk je er tegelijk nieuwe in. Tien minuten voeltest besparen je hier uren achter de machine.

Typische fouten bij het kleien die krassen en hologrammen achterlaten

Kleien is geen moeilijke stap, maar een paar fouten maken van een gladde lak er een met fijne sporen.

De meest gemaakte fout is te weinig glijmiddel. De clay moet drijven. Droogt het vak op, dan schuurt hij direct op de lak en trekken de opgepikte deeltjes fijne lijntjes. Daarom werk je in kleine vakken en spuit je bij voordat het oppervlak droog wordt.

De tweede fout is druk. De clay doet het werk met zijn materiaal en niet met jouw kracht. Duw je hard, dan druk je de deeltjes in de lak in plaats van ze eraf te schrapen. Leg de clay plat neer en laat hem glijden, meer niet. Ook draaiende bewegingen horen er niet bij, want die trekken sporen alle kanten op.

De derde fout is in een seconde gebeurd: de clay valt op de grond. Dan zit hij vol zand en steentjes die je er niet meer uit krijgt. Die clay gaat in de prullenbak, ook al is het zonde van een bijna nieuw stuk. Doorkleien zou de lak vol krassen zetten. Juist daarom werk je maar met een deel van het blok en laat je de rest in het doosje.

De vierde fout heeft met de herfst te maken. Bij koele temperaturen wordt de clay hard en laat hij zich slecht kneden. Hij werkt het best tussen ongeveer 15 en 22 °C. Is het kouder, leg hem dan vooraf een paar minuten in warm water. In de volle zon klei je juist niet, want daar drogen glijmiddel en lak te snel op.

De vijfde fout is het verkeerde glijmiddel. Afwasmiddel en glasreiniger tasten de clay aan, hij wordt plakkerig en gaat smeren. Ook de vliegroestverwijderaar is om dezelfde reden geen glijmiddel. Pak een glijspray die voor clay gemaakt is.

En als laatste: sommige mensen zien na het kleien opeens hologrammen en fijne krassen en denken dat de clay die heeft veroorzaakt. Vaak zaten ze er al. De afzettingen op de lak hebben ze alleen verborgen, en de kale lak laat ze nu eerlijk zien. De rode, abrasieve clay kan bij verkeerd gebruik wel zelf hologrammen achterlaten. Daarna hoort er altijd een polish bij.

Hoe vaak kleien: één keer vóór de winter, één keer in het voorjaar

Kleien hoort niet bij een gewone wasbeurt, het is een stap voor een of twee keer per jaar.

Het beste moment is nu in de herfst, vóór de wintersealant. Het tweede past in het voorjaar, als het strooizout voorbij is en de lak weer wordt voorbereid. Daartussen is het genoeg om regelmatig te wassen en de lak af en toe met de voeltest te checken. Klei je vaker, dan haal je elke keer de sealant mee weg en werk je meer aan de lak dan nodig is.

Om de lak tussen twee beurten glad te houden, helpt een sealant meer dan welke andere stap ook. Op een beschermd oppervlak hechten metaaldeeltjes, hars en teer slechter, en veel gaat er bij het wassen alweer af. Regelmatig wassen in de winter doet de rest, omdat zout en industriestof dan niet wekenlang kunnen inwerken. Een vliegroestverwijderaar tussendoor, bijvoorbeeld in februari, houdt de ijzerdeeltjes klein zonder dat je de clay bar weer nodig hebt.

Voor de komende dagen betekent dat: het wisselvallige weekend afwachten en op de eerste droge dag vanaf maandag wassen. Voeltest op motorkap, dak en achterkant, dan vliegroestverwijderaar, afspoelen, kleien in rechte banen en als laatste de natversiegeling. Met pauzes ben je een middag bezig. Daarna voelt de lak aan als glas, en het zout vindt geen houvast meer.