Een vettig Alcantara-stuur is meestal alleen verkleefd

Je pakt het stuur vast, en op negen en drie uur voelt het niet meer fluweelzacht aan, maar glad en een beetje plakkerig. In strijklicht glimmen precies de plekken waar je handen liggen. Veel mensen denken dan dat het materiaal op is en dat alleen nieuwe bekleding nog helpt. Meestal klopt dat niet. Wil je je Alcantara-stuur reinigen, dan beslist de eerste poging al, want met het verkeerde middel maak je van een verkleefd stuur een afgesleten stuur.

Een vettig Alcantara-stuur is in de meeste gevallen niet versleten, maar verkleefd met huidvet. Een pH-neutrale reiniger als schuim op de borstel lost het vet op, een vochtige doek neemt het op, en als alles droog is, borstel je de vezels weer op.

---

Huidvet plakt de vezels in de greepzones aan elkaar

Een vettig Alcantara-stuur ontstaat als huidvet, zweet en handcrème de fijne microvezels in de greepzones aan elkaar plakken en platdrukken, tot ze licht weerkaatsen in plaats van het te verstrooien.

Alcantara is geen leer, maar een microvezelcomposiet van polyester en polyurethaan, volgens vakbronnen ongeveer 68 procent polyester en 32 procent polyurethaan. Het oppervlak bestaat uit ontelbare fijne, rechtopstaande vezels. Juist die geven de grip die je aan een sportstuur waardeert: je hand glijdt niet weg, ook niet als hij warm wordt. Voor jou betekent dat: het gevoel hangt ervan af dat die vezels rechtop staan. Liggen ze plat, dan voelt het dure materiaal aan als afgesleten glad leer.

Polyester neemt vet makkelijk aan, maar zuigt het niet op zoals een dierenhuid. Wat van je handen komt, blijft tussen de vezels zitten en bindt daar stof en huidschilfers. Bij elke stuurbeweging duwt de muis van je hand de verkleefde vezels verder in één richting.

Het resultaat zie je eerst op negen en drie uur, later ook bovenaan op twaalf uur, als je bij het manoeuvreren overpakt. De zone onderaan op zes uur blijft vaak bijna als nieuw. Daaraan merk je: het verschil tussen boven en onder is geen ouderdom, maar vet.

Het goede nieuws zit in het mechanisme. Zolang de vezels alleen verkleefd zijn, kun je ze losmaken en weer overeind zetten. Anders ligt het als ze afgesleten zijn, bijvoorbeeld door een ring, ruwe handschoenen of een melaminespons. Dan is er materiaal weg, en geen enkele reiniger brengt dat terug. Daarom loont het om vroeg te reinigen: een stuur dat alleen plaatselijk glimt, is meestal nog een schoonmaakklus. Een stuur dat rondom op glad leer lijkt, vaak niet meer.

Juist nu in de herfst gaat dat sneller. Droge lucht van de verwarming maakt je huid schraal, dus smeren veel mensen hun handen vaker in. Wie direct daarna wegrijdt, masseert een vette film in de stuurrand. Winterhandschoenen schuren daarnaast, afhankelijk van het materiaal behoorlijk. Geen wonder dat de zoekopdrachten naar het Alcantara-stuur volgens Google Trends in december hun jaarpiek bereiken. Wie vooraf reinigt, begint met schone vezels aan het seizoen waarin het stuur het meest te verduren krijgt.

Race-Tex is geen Alcantara en wordt toch hetzelfde verzorgd

Race-Tex is de eigen naam van Porsche voor een microvezel met suèdegevoel, waarmee onder andere de stuurrand van de GT-modellen bekleed is. Het merk Alcantara is daarentegen van een Italiaanse fabrikant.

De verwarring is begrijpelijk. Porsche heeft in nieuwere modelreeksen Alcantara stap voor stap vervangen door Race-Tex, en in de praktijk zegt bijna iedereen nog steeds Alcantara. In de Porsche-documentatie over de 911 GTS staat dat stuurrand, middenbanen van de stoelen, deurgrepen en armsteunen bekleed zijn met het microvezelmateriaal Race-Tex. Mercedes-AMG en Audi kiezen bij veel modellen voor Dinamica, nog een microvezel uit Italië. BMW M noemt zijn stuur gewoon M Alcantara-stuurwiel. Voor jou aan het stuur verandert de naam weinig.

Alle drie de materialen werken volgens hetzelfde principe: fijne polyestervezels in een polyurethaanbinding. Daarom reageren ze hetzelfde op vet, vocht en druk. Een milde, pH-neutrale reiniger, weinig water en een zachte borstel passen bij alle drie. Oplosmiddelen, ledervet en stoom beschadigen ze allemaal. In de praktijk betekent dat: je hebt geen apart verzorgingsmiddel nodig voor Porsche, een voor BMW en een voor AMG.

Eén punt moet je toch serieus nemen: het instructieboekje. Porsche laat in de eigen newsroom zien hoe een master detailer een Alcantara-stuur reinigt, en waarschuwt daar uitdrukkelijk om het stuur niet te doorweken, omdat het materiaal anders bij het drogen hard wordt. BMW beschrijft in zijn onderhoudsadviezen een reiniger die je direct opspuit. Wij zetten hem liever als schuim op de borstel, om de redenen in het volgende deel.

Als je fabrikant iets specifieks voorschrijft, geldt dat voor jouw auto eerst. Onze methode blijft binnen die voorschriften, omdat ze met weinig vocht en zonder druk werkt.

En omdat iedereen het vandaag over de nieuwe Audi RS 6 Avant (C8) heeft: wie in een gezinsstationwagen met supercarremmen zit, heeft buiten meteen de volgende verzorgingsvraag. Carbon-keramische remschijven verdragen geen harde borstels en geen tikken met gereedschap, dus pak bij het velgen reinigen zachte kwasten en breng niets vettigs op het wrijfvlak. Hoe de velg verder schoon wordt, lees je in ons artikel over velgen reinigen na de winter. Binnen blijft het hetzelfde: zijn stuur is net zo blij met een zachte behandeling als dat van een 911.

De reiniger gaat als schuim op de borstel en nooit op het stuur

Wil je een Alcantara-stuur reinigen, dan heb je vooral één handeling nodig: de reiniger gaat als schuim op een zachte borstel, zodat knoppen, airbagzone en stuurverwarming droog blijven en de vezels niet doorweken.

Voordat er chemie aan te pas komt, borstel je de rand droog af. Met de Koch-Chemie Interior Brush "Groen" ga je in lange, lichte streken één keer rondom, steeds in dezelfde richting. Dat maakt stof en kruimels los, die anders bij het natte werk als schuurpapier werken. Leg een droge doek over het instrumentenpaneel achter de stuurrand. Zo komt er niets op het display als er toch een druppel valt.

Dan maak je de oplossing aan. COLOURLOCK "Pol Star" is een pH-neutraal concentraat voor textiel, Alcantara en glad leer. Voor Alcantara geldt 1:10. In de Koch-Chemie Foamer Bottle doe je eerst gedestilleerd water tot de 1:10-markering, dan het concentraat, dus zo'n 14 milliliter op bijna 140 milliliter water. Gedestilleerd, omdat kraanwater op donkere vezels lichte kalkranden kan achterlaten. De fles kantel je twee, drie keer in plaats van hem te schudden.

Eén, twee pompslagen schuim gaan direct op de borstelharen, niet op het stuur. Schuim brengt tensiden naar het oppervlak zonder veel water in de bekleding te brengen. Vloeibaar opgespoten zou de oplossing door capillaire werking in het schuimrubber onder de bekleding trekken, en daar droogt ze urenlang. Voor jou betekent dat: het schuim doet het werk dat het water niet moet doen.

Je werkt in stukken van ongeveer een handbreedte. Je zet de borstel zonder druk op en beweegt hem in korte streken langs de rand. Na 30 tot 60 seconden heeft de reiniger het vet opgelost, langer levert volgens de gebruiksaanwijzing van Pol Star geen voordeel op.

Belangrijk is dat je de hele greepzone gelijkmatig behandelt en niet alleen de donkerste vlek. Anders blijft er een rand zichtbaar tussen het gereinigde en het niet gereinigde deel. Wil je het sneller, pak dan de kant-en-klare SONAX XTREME Bekleding+Alcantarareiniger (Drijfgasvrij), die ook als schuim uit de pompfles komt.

Droge vezels kun je opborstelen, natte plakken weer

Na het losweken neemt een licht vochtige, uitgewrongen microvezeldoek schuim en vet op, daarna moet het stuur helemaal drogen voordat je de vezels met een zachte borstel overeind zet.

Voor het afnemen werkt een greep die ook de Porsche-detailer laat zien: je legt de doek als een manchet om de rand, sluit je hand er losjes omheen en draait de doek licht in zichzelf, zonder dwars over het materiaal te schuren. Wij pakken daarvoor de THE COLLECTION "Allround / Coating 300", omdat die kortpolig en randloos is en nergens blijft haken. Na elk stuk een schone kant, zodra de doek grijs wordt.

Bij de eerste ronde zie je vaak hoeveel er in de rand zit. De doek kleurt bruingrijs, en het behandelde stuk ziet er lichter en matter uit dan de rest. Bij een erg vettig stuur is één ronde zelden genoeg. Reken op twee tot drie korte rondes, in plaats van één keer flink te werken. Eén natte ronde verdeelt het vet eerder dan dat hij het oplost. Dat geduld is het verschil tussen een resultaat dat blijft en een dat na twee weken weer glimt.

Dan komt de stap die de meesten overslaan: wachten. Bij normale kamertemperatuur heeft een met schuim gereinigd stuur ongeveer een tot twee uur nodig om helemaal droog te zijn. In die tijd zien de vezels er vaak slierterig en donkerder uit. Dat is normaal en hoort erbij. Rijd in die tijd niet, want warme, vochtige handen drukken de vezels meteen weer plat. Een föhn of warme lucht uit de ventilatieroosters maakt het wachten korter, maar maakt de kunststofvezels hard.

Is alles droog, dan borstel je de vezels met de droge kwast licht op, weer in één richting en zonder druk. Nu komt de fluweelzachte grip terug. In strijklicht zie je of de vezels gelijkmatig staan. Glimt een plek nog steeds, dan herhaal je daar de ronde de volgende dag. Glimt hij daarna nog, dan zijn de vezels daar waarschijnlijk afgesleten, en dat laat je de grens zien van wat reinigen kan.

Ledervoeding, stoom en melaminesponzen maken het stuur blijvend glad

De drie meest gemaakte fouten op het Alcantara-stuur zijn ledervoeding, die de vezels blijvend verkleeft, stoomreinigers, waarvan de hitte de kunststofvezels vervormt, en melaminesponzen, die ze wegschuren.

Ledervoeding is goed bedoeld. Er zitten oliën en wassen in die in een dierenhuid moeten intrekken. Alcantara heeft geen poriën die dat opnemen. De film blijft bovenop liggen, verkleeft de vezels en trekt nieuw vuil aan. Het stuur wordt sneller vettig dan eerst. Bijna iedereen maakt deze fout een keer, omdat Alcantara op suède lijkt. Heb je al ledervoeding aangebracht, dan helpt dezelfde methode als hierboven, alleen met meer rondes. Cockpitsprays met siliconen werken trouwens precies zo.

Stoomreinigers zijn populair in het interieur, maar voor microvezel de verkeerde keuze. Polyester en polyurethaan zijn thermoplastisch, ze worden zacht door hitte. Fabrikant Alcantara raadt zelf af om stoomapparaten te gebruiken en te hard te wrijven. Te veel water werkt vergelijkbaar: Porsche waarschuwt dat een doorweekt stuur bij het drogen hard wordt. Daar komt de techniek in de rand nog bij. Stuurverwarming, sensoren voor de handen-aan-het-stuur-detectie en de knoppen zitten direct onder of naast de bekleding.

De melaminespons is de gevaarlijkste tip, omdat hij eerst werkt. De glans verdwijnt meteen, het stuur ziet er lichter uit. In werkelijkheid schuurt het schuim de bovenste vezellaag weg als heel fijn schuurpapier. Na een, twee keer is het materiaal dun en blijft het glad, wat je daarna ook doet. Hetzelfde geldt voor harde kunststof borstels uit de set voor de voetruimte of de lederborstel met paardenhaar, waar klanten ons vaker naar vragen. Voor Alcantara is de zachtste borstel de juiste.

Ook huismiddeltjes duiken op elk forum op: scheerschuim, glasreiniger, afwasmiddel. Scheerschuim bevat terugvettende toevoegingen, glasreiniger vaak alcohol, afwasmiddel spoel je moeilijk helemaal uit en laat randen achter. Geen ervan is gemaakt voor microvezel. Heb je helemaal niets bij de hand, dan is een nevelvochtige, schone doek de minst schadelijke noodoplossing. De echte reiniging doe je dan zodra reiniger en borstel er zijn.

Vijf producten zijn genoeg voor een Alcantara-stuur met grip

Voor een stuur van Alcantara, Race-Tex of Dinamica volstaan een pH-neutrale reiniger, een schuimfles, een zachte borstel en een kortpolige microvezeldoek, en samen nemen ze in het handschoenenkastje nauwelijks ruimte in.

De basis is COLOURLOCK "Pol Star" in de fles van 250 ml. Bij 1:10 maak je daar zo'n 2,75 liter gebruiksoplossing van, genoeg voor stuur, zijwangen en middenarmsteun voor vele maanden. Pol Star reinigt ook bekleding en gepigmenteerd glad leer, voor nubuck en suède is hij niet bedoeld. Klanten geven hem bij Trusted Shops 4,8 van de 5 sterren. De grens: als concentraat moet je hem aanmaken, en dat kost de eerste keer een paar minuten.

De Koch-Chemie Foamer Bottle maakt van de oplossing het droge schuim waar het om draait. Er staat een schaalverdeling tot 1:10 op gedrukt, je hebt dus geen maatbeker nodig. De grens: na het werk pomp je hem leeg met schoon water, anders droogt de pomp in. De Koch-Chemie Interior Brush "Groen" is de zachtste interieurkwast uit de Koch-Chemie-set. Voor ingedroogde kruimels in naden is hij bijna te zacht, voor de vezels op de stuurrand precies goed.

Voor het afnemen hoort de THE COLLECTION "Allround / Coating 300" in de koffer, het liefst twee stuks, één vochtig en één droog. Maak je liever niets aan, dan is de SONAX XTREME Bekleding+Alcantarareiniger (Drijfgasvrij) het kant-en-klare alternatief in de pompfles van 500 ml. Hij is eerder bedoeld voor grotere bekledingsvlakken en neutraliseert daarnaast geurtjes. Op het stuur doseer je hem spaarzaam, ook op de borstel. Meer reinigers uit ons assortiment vind je onder textielreiniger.

Hoe vaak? Bij een auto waarmee je dagelijks rijdt, reinig je je Alcantara-stuur zodra de greepzones glimmen, uiterlijk om de twee tot drie maanden. Daartussen helpt het om de rand na lange ritten een keer droog op te borstelen. En als je je handen hebt ingesmeerd, wacht je een paar minuten voordat je wegrijdt. Voor stoelen en zijwangen van Alcantara lees je het best ons artikel Alcantara reinigen, voor een stuur van glad leer het artikel over het leren stuur.

Detailing1-Insight: Voordat je beslist of een stuur nog te redden is, vergelijk je de greepzones met de zone onderaan op zes uur. Daar komt bijna niemand aan, dus die laat je zien hoe je materiaal er nieuw uitziet. Reinig eerst alleen een handbreedte op negen uur met Pol Star 1:10 en laat die twee uur drogen.

Wordt die net zo mat als onderaan, dan loont de hele rand. Blijft die glad, terwijl de doek bij de derde ronde schoon blijft, dan zit er geen vet meer, maar is er materiaal weg. Dan ben je bij een autobekleder beter aan het juiste adres dan bij welke reiniger ook.